«Kuhle Wampe - Σε ποιόν ανήκει ο κόσμος»...

Κυριακή 11 Δεκέμβρη 8.30 μ.μ.

«Kuhle Wampe - Σε ποιόν ανήκει ο κόσμος» (Διάρκεια: 75΄)

Σκηνοθεσία: SLATAN DUDOW
Σενάριο: BERTOLT BRECHT, ERNST OTTWALD
Γερμανία, αρχές δεκαετία ’30, εποχή του Μεσοπολέμου. Περίοδος παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Εκατομμύρια άνεργοι, άθλιες συνθήκες εργασίας, δημιουργία τεράστιων παραγκουπόλεων, πείνα, απελπισία. Μόνη ελπίδα για το μέλλον, η... ενωμένη δύναμη των εργατών και η αντίστασή τους στην σκληρή εκμετάλλευση.

θα προβληθεί και η διάρκειας 3' ταινία "Πληθωρισμός" (Inflation) του Χανς Ρίχτερ (Γερμανία 1928)
Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου – Χάρτου Αττικής
Λόντου 6 Εξάρχεια, β’ όροφος
τηλέφωνο: 210 - 3820537, e-mail: sylyp_vivliou@yahoo.gr
http://bookworker.wordpress.com/
Κριτική SevenArt:

Εν έτη 1932 και λίγο πριν την άνοδο του ναζισμού στην Γερμανία ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, ήδη γνωστός για την όπερα της Πεντάρας, συνυπογράφει το σενάριο της ταινίας “KUHLE WAMPE - Σε ποιόν ανήκει ο κόσμος;”. Μια ταινία που χαρακτηρίζεται από τους καταιγιστικούς ρυθμούς στο μοντάζ, ολοφάνερα επηρεασμένη από τον Σεργκέι Αϊζεστάιν, κι απηχεί τον αγώνα για τα ιδανικά της εργατικής τάξης. Η ταινία απαγορεύτηκε με την πρώτη της προβολή στις αίθουσες καθώς, όπως αποφάνθηκαν οι λογοκριτές, πρόσβαλε τον καγκελάριο του Ράιχ και τους θεσμούς του δικαίου και της θρησκείας. Μετά την αρχική της απαγόρευση θα κυκλοφορήσει στις αίθουσες για να απαγορευτεί ξανά από τους Ναζί ως έργο ανήθικο αφού ενίσχυε την προπαγάνδα υπέρ του κομμουνισμού. Ο Μπρεχτ στην πρώτη νίκη της λογοκρισίας θα δηλώσει ειρωνικά πως μόνο οι λογοκριτές κατάλαβαν το πραγματικό νόημα της ταινίας. Κι είναι ακριβώς το νόημα της ταινίας που την επαναφέρει στο σήμερα καθώς οι καταστάσεις που περιγράφει έχουν πολλές αναλογίες με την δική μας πραγματικότητα.

Στο πλαίσιο αυτό ο Μπρεχτ θα μας αφηγηθεί την ιστορία μιας εργατικής οικογένειας στο Βερολίνο του μεσοπολέμου. Ο άνεργος γιος της οικογένειας θα αυτοκτονήσει όντας απελπισμένος αφού δεν καταφέρνει να βρει δουλειά. Η οικογένεια θα χάσει το σπίτι της και θα πάει να ζήσει στο παραλίμνιο κάμπινγκ  “Kuhle Wampe”. H κόρη Άννι μένει έγκυος κι αναγκάζεται να αρραβωνιαστεί τον φίλο της Φριτς. Το βράδυ των αρραβώνων τους ο Φριτς παραδέχεται πως δεν σκοπεύει να την παντρευτεί. Εκείνη θα μείνει με την φίλη της Γκέρντα ώσπου ο Φριτς θα χάσει την δουλειά του και θα τα ξαναβρούν. Στο τέλος της ταινίας παρακολουθούμε τους νέους σ’ ένα διάλογο με άλλους συντηρητικούς πολίτες μες το τραίνο να λογομαχούν για τα αίτια της οικονομικής κρίσης. Σ’ όλη την ταινία κι ίσως αυτό να είναι το νόημα της, τα προσωπικά προβλήματα των πρωταγωνιστών δεν φαίνονται σαν κάτι το ξεκομμένο. Αντίθετα, διαπλέκονται άρρηκτα με την κοινωνικοπολιτική συγκυρία και στις περισσότερες των περιπτώσεων έρχονται ως απότοκο των ανισοτήτων στις οποίες στηρίζεται το κοινωνικοπολιτικό μοντέλο της ελεύθερης οικονομίας.

Πιστεύω πως τόσο η χρησιμότητα όσο κι η επικαιροποίηση του μηνύματος του “Kuhle Wampe” κάνουν την επανακυκλοφορία της ταινίας κάτι που δεν πρέπει να χάσετε. Και δεν είναι ο μόνος λόγος η ξεκάθαρη στράτευση της ταινίας κι η στάση των δημιουργών της αλλά κι η αισθητική της αξία που την έχει κάνει αναπόσπαστο κομμάτι στις ανθολογίες του παγκόσμιου κινηματογράφου. Να πούμε επίσης πως η ταινία θα προβάλλεται αποκλειστικά από την Πέμπτη στον κινηματογράφο “Τριανόν”. Στις 20:00 και 22:00, πριν από την έναρξη της προβολής της ταινίας, θα προηγείται μουσικό πρόγραμμα με την Πηνελόπη Σεργουνιώτη να ερμηνεύει έργα σε ποίηση Μπέρτολτ Μπρεχτ μελοποιημένα από τους Χανς Άισλερ και Κουρτ Βάιλ, συνοδεία πιάνου από τον Στάθη Άννινο. Κλείνοντας, να αναφέρουμε τους στίχους του Μπρεχτ από το θεατρικό έργο “Η απόφαση" (Die Massnahme, 1930) σαν την καλύτερη απάντηση στο ερώτημα της ταινίας, αφού ο κόσμος μοιάζει να ανήκει σε λίγους.

AΛΛAΞE TON KOΣMO: TO ‘XEI ANAΓKH
(Andere die Welt: sie braucht es)

Mε ποιον δε θα καθόταν ο Δίκαιος
αν ήτανε να βοηθήσει έτσι το Δίκιο;
Ποιο γιατρικό θα ‘ταν πολύ πικρό
για τον ετοιμοθάνατο;
Tι βρωμιά δε θα ‘κανες
τη βρωμιά για να τσακίσεις;
Aν επιτέλους μπορούσες τον κόσμο ν’ αλλάξεις, δεν θα
καταδεχόσουν να το κάνεις;
Ποιος είσαι;
Bυθίσου στο βούρκο
αγκάλιασε το φονιά, όμως
άλλαξε τον κόσμο: το ‘χει ανάγκη.

(Στο τέλος του έργου, ο Xορός συμπληρώνει):

Xρειάζονται πολλά, τον κόσμο για ν’ αλλάξεις:
Oργή κι επιμονή. Γνώση κι αγανάχτηση.
Γρήγορη απόφαση, στόχαση βαθιά.
Ψυχρή υπομονή, κι ατέλειωτη καρτερία.
Kατανόηση της λεπτομέρειας και κατανόηση του συνόλου.
Mονάχα η πραγματικότητα μπορεί να μας μάθει πώς
την πραγματικότητα ν’ αλλάξουμε.

Δημήτρης Πετιμεζάς (μέσω "Αντίσταση στις Γειτονιές")