Του Γιάννη Ζαμπετάκη
Επίκουρου Καθηγητή Χημείας Τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
izabet@chem.uoa.gr
http://www.zabetakis.net/
Επίκουρου Καθηγητή Χημείας Τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
izabet@chem.uoa.gr
http://www.zabetakis.net/
Μάης 2008: Τι σχέση έχει το ηλιέλαιο με το καρτέλ του γάλακτος; Τι σχέση έχει η μείωση τιμών στο γάλα με το ορυκτέλαιο; Η απάντηση είναι απλή και μονολεκτική: Ιχνηλασιμότητα. Με απλά και σταράτα λόγια, δεν ξέρουμε τι διακινούν, πόσο το πουλάνε (από μεσάζοντα σε μεσάζοντα) και σε…ποιον το πουλάνε. Διότι αν τα ξέραμε όλα αυτά, θα μπορούσαμε πολύ εύκολα και να εντοπίσουμε ολιγοπωλιακές καταστάσεις αλλά και να δούμε ποιες εταιρείες τροφίμων δεν εφαρμόζουν τον ΕΚ 178/2002 που από 1.1.2006 καθιστά νομική υποχρέωση την πλήρη εφαρμογή της ιχνηλασιμότητας.
Για το παστεριωμένο γάλα, τα δύο μόνο στοιχεία που ξέρουμε είναι τα εξής...
Για το παστεριωμένο γάλα, τα δύο μόνο στοιχεία που ξέρουμε είναι τα εξής...
τιμή παραγωγού (€ 0,30/λίτρο) και τιμή στο ράφι του σούπερ μάρκετ (€ 1.00/λίτρο). Στο γάλα, τα πράγματα είναι απλά: μεταξύ παραγωγού και καταναλωτή υπάρχουν μόνο δύο «μεσάζοντες». Η γαλακτοβιομηχανία και το σούπερ μάρκετ. Σε τι τιμή πουλά το παστεριωμένο γάλα η γαλακτοβιομηχανία στα σούπερ μάρκετ; Σε αυτό το τιμολόγιο πώλησης του παστεριωμένου γάλακτος μπορούμε να έχουμε πρόσβαση; Γιατί αν το δούμε… πολύ απλά και γρήγορα θα καταλάβουμε πολλά. Χωρίς να χρειαζόμαστε 41 μέτρα κατά της ακρίβειας (επί υπουργίας κ. Φώλια) ή 20 μέτρα κατά της ακρίβειας (επί υπουργίας κ. Κατσέλη). Χωρίς να χρειαζόμαστε καν την (εικονική;) ύπαρξη της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Μάης 2010: τρεις νεκροί άνθρωποι στο υποκατάστημα της Marfin Egnatia Bank [η μία νεκρή ήταν έγκυος 4 μηνών]. Η τράπεζα δεν είχε έξοδο κινδύνου. Το άλλοθι της τράπεζας ήταν ο διατηρητέος χαρακτήρας του κτιρίου. Αλλά σύμφωνα με τον κ. Χρ. Σπίρτζη (αντιπρόεδρο του ΤΕΕ) «στα διατηρητέα κτίρια, ο μελετητής μπορεί να ζητήσει μια απόκλιση για θέματα ασφαλείας. Αν το πολεοδομικό γραφείο και η αρχιτεκτονική επιτροπή την εγκρίνουν, μπορεί να πραγματοποιηθεί, διαφορετικά όχι». Αν ένα διατηρητέο κτίριο έχει στην πίσω όψη του ακάλυπτο χώρο, μπορεί να δημιουργηθεί μία έξοδος κινδύνου. Έτσι θα είχαν σωθεί 4 ζωές.
Τα δύο παραπάνω συμβάντα με μια πρώτη ανάγνωση ίσως να φαίνονται ασύνδετα αλλά αν προσπαθήσουμε να διαβάσουμε «ανάμεσα στις γραμμές» τότε θα δούμε ότι και τα δύο σχετίζονται με την έλλειψη υγιούς Ανταγωνισμού σε πολλούς τομείς της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων και ποτών. Αναδεικνύουν σαφώς πώς η ποιότητα σχετίζεται με το κόστος αλλά και με την ασφάλεια. Την ασφάλεια των παραγόμενων προϊόντων, των παρεχουσών υπηρεσιών αλλά και την ασφάλεια των εργαζομένων και το αντίτιμο που πληρώνει ο τελικός καταναλωτής για αυτά τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες.
Για να πάμε μπροστά και να μην ανακαλύπτουμε ξανά τον τροχό, καταθέτουμε μια πρόταση για το θέμα των ελεγκτών : άμεσα πρέπει η πολιτεία να τους εκπαιδεύσει ώστε να μιλούν ενιαία ελεγκτική γλώσσα ανεξάρτητα σε ποιον ελεγκτικό μηχανισμό (είτε Νομαρχίες, είτε ΕΦΕΤ, είτε Επιτροπή Ανταγωνισμού) ανήκουν και να κάνουν πιο αποτελεσματικά τη δουλειά τους! Να τους διδάξουμε πώς να κάνουν ελέγχους πιο στοχευμένους, με επιστημονικά κριτήρια βασισμένα στη σύγχρονη κείμενη νομοθεσία, αλλά και στους ανερχόμενους κινδύνους (π.χ. εξασθενές χρώμιο στο νερό, αλλεργιογόνα και αφλατοξίνες στα τρόφιμα, εκρήξεις-αναφλέξεις στα αμπάρια πλοίων, μέτρα πυρασφάλειας) και σε τελική ανάλυση να τους δώσουμε το- αποδεσμευμένο από πολιτικό κόστος- «βάλλετε κατά βούλησιν». Και όποιος ελεγχόμενος παρανομεί πρέπει να υποβάλλεται σε πρόστιμο άμεσα πληρωτέο. Διότι το δόγμα του κ. Σουφλιά «ο ρυπαίνων θα πληρώσει» ή τα 41 (ή 20) μέτρα κατά της ακρίβειας του κ. Φώλια (ή της Κατσέλη) δεν έχουν λύσει ούτε το πρόβλημα της ρύπανσης στον Ασωπό ούτε έχουν «χτυπήσει» τα οργανωμένα καρτέλ στον χώρο του λιανικού εμπορίου. Σήμερα, η κ. Λούκα Κατσέλη προσπαθεί να κλείσει «συμφωνίες κυρίων» με τις βιομηχανίες που έχουν δεσπόζουσα θέση στη βιομηχανία των τροφίμων και ποτών.
Μάης 2010: τρεις νεκροί άνθρωποι στο υποκατάστημα της Marfin Egnatia Bank [η μία νεκρή ήταν έγκυος 4 μηνών]. Η τράπεζα δεν είχε έξοδο κινδύνου. Το άλλοθι της τράπεζας ήταν ο διατηρητέος χαρακτήρας του κτιρίου. Αλλά σύμφωνα με τον κ. Χρ. Σπίρτζη (αντιπρόεδρο του ΤΕΕ) «στα διατηρητέα κτίρια, ο μελετητής μπορεί να ζητήσει μια απόκλιση για θέματα ασφαλείας. Αν το πολεοδομικό γραφείο και η αρχιτεκτονική επιτροπή την εγκρίνουν, μπορεί να πραγματοποιηθεί, διαφορετικά όχι». Αν ένα διατηρητέο κτίριο έχει στην πίσω όψη του ακάλυπτο χώρο, μπορεί να δημιουργηθεί μία έξοδος κινδύνου. Έτσι θα είχαν σωθεί 4 ζωές.
Τα δύο παραπάνω συμβάντα με μια πρώτη ανάγνωση ίσως να φαίνονται ασύνδετα αλλά αν προσπαθήσουμε να διαβάσουμε «ανάμεσα στις γραμμές» τότε θα δούμε ότι και τα δύο σχετίζονται με την έλλειψη υγιούς Ανταγωνισμού σε πολλούς τομείς της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων και ποτών. Αναδεικνύουν σαφώς πώς η ποιότητα σχετίζεται με το κόστος αλλά και με την ασφάλεια. Την ασφάλεια των παραγόμενων προϊόντων, των παρεχουσών υπηρεσιών αλλά και την ασφάλεια των εργαζομένων και το αντίτιμο που πληρώνει ο τελικός καταναλωτής για αυτά τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες.
Για να πάμε μπροστά και να μην ανακαλύπτουμε ξανά τον τροχό, καταθέτουμε μια πρόταση για το θέμα των ελεγκτών : άμεσα πρέπει η πολιτεία να τους εκπαιδεύσει ώστε να μιλούν ενιαία ελεγκτική γλώσσα ανεξάρτητα σε ποιον ελεγκτικό μηχανισμό (είτε Νομαρχίες, είτε ΕΦΕΤ, είτε Επιτροπή Ανταγωνισμού) ανήκουν και να κάνουν πιο αποτελεσματικά τη δουλειά τους! Να τους διδάξουμε πώς να κάνουν ελέγχους πιο στοχευμένους, με επιστημονικά κριτήρια βασισμένα στη σύγχρονη κείμενη νομοθεσία, αλλά και στους ανερχόμενους κινδύνους (π.χ. εξασθενές χρώμιο στο νερό, αλλεργιογόνα και αφλατοξίνες στα τρόφιμα, εκρήξεις-αναφλέξεις στα αμπάρια πλοίων, μέτρα πυρασφάλειας) και σε τελική ανάλυση να τους δώσουμε το- αποδεσμευμένο από πολιτικό κόστος- «βάλλετε κατά βούλησιν». Και όποιος ελεγχόμενος παρανομεί πρέπει να υποβάλλεται σε πρόστιμο άμεσα πληρωτέο. Διότι το δόγμα του κ. Σουφλιά «ο ρυπαίνων θα πληρώσει» ή τα 41 (ή 20) μέτρα κατά της ακρίβειας του κ. Φώλια (ή της Κατσέλη) δεν έχουν λύσει ούτε το πρόβλημα της ρύπανσης στον Ασωπό ούτε έχουν «χτυπήσει» τα οργανωμένα καρτέλ στον χώρο του λιανικού εμπορίου. Σήμερα, η κ. Λούκα Κατσέλη προσπαθεί να κλείσει «συμφωνίες κυρίων» με τις βιομηχανίες που έχουν δεσπόζουσα θέση στη βιομηχανία των τροφίμων και ποτών.
Αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά! Πώς να μπορέσεις ως πολιτική ηγεσία να κλείσεις μια τέτοια συμφωνία κυρίων σε αγορές που δύο εταιρείες κατέχουν το 80 ή το 90% της αγοράς; Για παράδειγμα, στις μαργαρίνες (Unilever και Μινέρβα έχουν το 98% της αγοράς), στον πουρέ (Νestlé και Unilever έχουν το 90% της αγοράς) και στα αναψυκτικά (Coca-Cola και Pepsico ΗΒΗ έχουν το 89% της αγοράς), σε τι είδους «συμφωνίες κυρίων» μπορεί να ελπίζει η κ. Λούκα Κατσέλη;
Σήμερα, το εισόδημα των καταναλωτών συρρικνώνεται αγρίως απότομα και η αύξηση της έμμεσης (συνεπώς άδικης!) φορολογίας θα προκαλέσει μείωση αγοραστικής δύναμης και παράλληλη αύξηση τιμών. Η Ιθάκη για τις επιχειρήσεις των Τροφίμων και Ποτών πρέπει να είναι μονοσήμαντη: «Υγιής Ανταγωνισμός με Διαφάνεια». Η πολιτική ηγεσία θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων;;;
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου